الرئيسية     نداء الى العالم     مختارات مترجمة    الارشيف     اتصل بنا
سئوال در مورد ( دست بوسي ميان مريدان و بوسيدن دست و پاي شيخ )

سئوال :
ديده ايم كه پيروان طريقت در سلام كردن با يكديگر از ديگران متمايزند ، آنان معمولاموقع سلا م كردن ، دست يكديگر را ميبوسند . هنگامي نيز كه اعياد فراميرسد ، در مورد سلام كردن به شيخ روش خاصي دارند ، يعني صف مي ايستند تا دست پير را ببوسند ، بعضي نيز پاي او و عده اي هم زمين پيش رويش را مي بوسند . آنان چرا اين كار را مي كنند ؟ آيا اين كار توجيه شرعي دارد ؟

پاسخ :
اين كه مريدان هنگام دست دادن ، دست يكديگر را ميبوسند ، دلايلي شرعي و اخلاقي و روحي دارد ، البته جداي از اين كه خود مصافحه (دست دادن ) به شكل كلي از آداب اسلامي است كه شريعت به انجامش امر كرده است . پيامبر (ص) فرموده است :(هر گاه دو مسلمان به هم برسند و با يكديگر دست بدهند ، پيش از آنكه از هم جدا شوند گناهشان بخشيده مي شود ) . صوفيه نيز اشاراتي خاص در مورد دستبوسي دارند و آمده است كه صحابه گرامي پيامبر (ص) اين كار را مي كردند . از عطاف ابن خالد روايت شده است كه گفت : از ربذه عبور مي كرديم ، گفتند سلمه ابن اكوع در اينجاست .نزد او رفتيم و به او سلام كرديم ، دستش را بيرون آورد و گفت من با اين دستها با رسول خدا بيعت كردم ، دستانش ضخيم و خشن و مانند دست شتر بود ، ما بلند شديم و به طرف دستش رفتيم و آن را بوسيديم . از عبدالله ابن محمد روايت شده كه گفت : ابن عيينه براي ما از ابن جدعان روايت كرد كه ثابت به انس گفت : آيا دست پيامبر را با دست خود لمس كردي ؟ پاسخ داد: بلي . پس دستش را بوسيد . آن نوع از لمس كه ثابت در مورد آن سئوال كرده همان است كه شيخ محمد كسنزان آنرا لمس روحي ناميده است . اين نوع از لمس مربوط به بيعت است و لمس عادي نيست زيرا لمس در مبايعه، خصوصيتي روحي دارد كه خداوند تعالي در قرآن كريم به آن اشاره كرده است : يدا لله فوق ايديهم ) يعني دست خدا بالاي دست آنهاست . از نظر شيخ محمد كسنزان ، بنده با اين لمس روحي ميتواند از طريق پيامبر (ص) با خداي تعالي ربط روحي پيدا كند ، در ضمن روحانيت اين لمس با گذشت زمان از بين نمي رود زيرا به نظر ايشان بُعد روحي هيچگونه وابستگي به زمان مادي ندارد و اين خود دليلي است بر اين كه لمس روحي در بيعت كننده از ميان نميرود . اين امر را تمام صحابه و تابعين (رض) ميدانستند و از اين رواست كه مالك اشجعي به ابن ابي ا وفي گفت : آن دستت را كه با آن با رسول خدا بيعت كردي به من بده ، او ميگويد: آن را به من داد و من بوسيدم . ) همينطور كوشيدند تا دست سلمه را كه به دست شتر تشبيه شده و دست انس را به آن خاطر كه اينها با پيامبر بيعت كرده بودند ببوسند . پس دست بوسي به خاطر اين لمس روحي است و به نيت دست ظاهري و مادي نيست . و هنگامي كه صحابه دست كسي كه با پيامبر (ص) بيعت كرده را ميبوسيدند ببينيد با خود او چه ميكردند ؟ . ام ابان بنت زارع نقل مي كند كه در هيئت نمايندگي عبد آلاف بودند : ميگويد وقتي كه به مدينه رسيديم از كاروان خويش به سوي پيامبر (ص) رفتيم و دست و پايش را بوسيديم . احاديث شريفه در اين مورد بسيار است و همگي آنهانشان ميدهد كه صحابه (رض) پيامبر را تعظيم و تقديس مي كردند و با او هر چه كه به ايشان مربوط بود تبرك ميجستند . بعد از رسول خدا (ص) مولانا علي ابن ابطالب (ع) جانشين ايشان در امر بيعت گرديد زيرا پيامبر (ص) در روز غدير فرمود (من كنت مولاه فهذا علي مولاه) يعني هر كس كه من مولاي اويم علي مولاي اوست . و به اين ترتيب پس از ختم نبوت توسط سيدنا محمد (ص) ايشان مركز ولايت در رسالت محمدي شد و از اين رو اجازه داد تا دستها و پاهايش را – مثل رفتاري كه با پيامبر ميكردند – ببوسند . از علي ابن مزيد صاحب صابري نقل شده است كه گفت بر ابي عبدالله (امام صادق ع) وارد شدم و به سوي دستش رفته و آن را بوسيدم ، ايشان گفت : اين كار جز براي پيامبر و وصي پيامبر جايز نيست ). با انتقال خلافت روحي در مسير عصر ها و نسل ها ، خاصيت روحي نيز منتقل گرديد . از يونس ابن يعقوب نقل شده است كه گفت به ابي عبدالله (ع) گفتم دستت را به من بده تا ببوسم ، او نيز دستانش رابه من داد ، باز گفتم ، فدايت شوم سرتان را هم بدهيد ، ايشان چنين كرد و من نيز سرش را بوسيدم . از اين رو است كه همواره مريدان دست و پاي پير خود را كه حامل اين روحانيت است ميبوسند . رفاعه از ابي عبدالله (ع) نقل كرده است كه : ( دست و سر هيچكس نبايد بوسيده شود ، مگر رسول خدا و يا كسي كه از، او رسول خدا اراده شود ) آنان دست يكديگر را به اين خاطر ميبوسند : از يونس ابن طبيان نقل شده است كه ابو عبدالله (ع) فرمود : شما نوري داريد كه در دنيا با آن شناخته ميشويد و هنگامي كه يكي از شما برادرش را ميبيند جاي نور او را در پيشاني ميبوسد ) در مذاهب اسلامي : حنفيه : علامه ابن عابدين در حاشيه خود ميگويد : بوسيدن دست دانشمند و اهل ورع به جهت تبرك اشكالي ندارد . مالكيه : امام مالك گفت : اگر بوسيدن دست يك مرد به خاطر نزديك شدن به خدا ، به واسطه دين ، علم و يا شرفش باشد جايز است . شافعيه : امام نووي ميگويد : بوسيدن دست مرد به خاطر زهد و صلاح و علم و شرف و ديگر امورديني مثل اين، نه تنها مكروه نيست بلكه مستحب است . حنبليه : علامه اسفرايني حنبلي ميگويد : اگر به خاطر تدين باشد اشكال ندارد ، زيرا ابو عبيده دست عمر خطاب را بوسيد ه است . تمام .
الرجوع الى بداية الصفحة     نسخة للطباعة

أضف تعليقا
الاسم
البلد
البريد الالكتروني
التعليق
اكتب الارقام الظاهرة في الصورة